E-SKLEP TWOICH ROŚLIN

Uprawa rzodkwi oleistej na poplon

Rzodkiew oleista jest coraz chętniej uprawiana przez polskich rolników na poplon. Roślina tworzy gęste i bujne rozety liści, co bezpośrednio przekłada się na wysoki plon masy zielonej oraz ilość materii organicznej. Ponadto znakomicie poprawia żyzność ziemi, redukuje zachwaszczenie obsianego terenu, a także wzbogaca podłoże w cenne składniki odżywcze. Dodatkowo rzodkiew oleista posiada właściwości fitosanitarne, dzięki czemu znacząco redukuje ilość nicieni w glebie. Aby jednak wysiew rośliny przyniósł oczekiwane rezultaty to koniecznie trzeba zadbać o jej odpowiednią uprawę. W jaki sposób należy więc prawidłowo uprawiać rzodkiew oleistą?

Uprawa rzodkwi oleistej krok po kroku

Rzodkiew oleista jest jednoroczną rośliną wykorzystywaną głównie jako zielony nawóz, pasza oraz kiszonka dla bydła mlecznego. Panujące w naszym kraju warunki klimatyczne bardzo dobrze wpływają na wzrost rośliny, jednocześnie zapewniając jej efektywny rozwój.
Oto jak powinna wyglądać prawidłowa uprawa rzodkwi oleistej krok po kroku:

1. Wybór odpowiedniego stanowiska.
Rzodkiew oleista ma bardzo podobne wymagania glebowe jak rzepak jary. Aby uzyskać jak najlepsze rezultaty produkcyjne to koniecznie trzeba wybrać dla niej bardzo dobre stanowisko. Pod rzodkiew oleistą świetnie sprawdzą się gleby bonitacyjne I-IV klasy oraz te podłoża, które są zasobne w podstawowe witaminy, minerały oraz inne składniki odżywcze. Roślina dobrze plonuje również na glebach brunatnych właściwych i płowych, czarnych ziemiach, madach oraz ziemiach torfowych i murszowych. Świetnym rozwiązaniem okaże się też wysiew na stanowisku przed zbożami, co pozwoli uniknąć zachwaszczenia w uprawach następczych, a tym samym sporych strat nasion. Samosiewy rzodkwi oleistej najefektywniej zwalcza się właśnie w zbożach, a dobre zacienienie gleby przez roślinę doprowadza do minimalizacji ryzyka zachwaszczenia całej uprawy.


2. Przygotowanie stanowiska pod siew.
Przygotowując stanowisko pod wysiew rzodkwi oleistej należy przede wszystkim pamiętać o tym, aby nie spulchniać gleby zbyt głęboko ze względu na to, że roślina nie przepada za głębokim siewem. Dobrą praktyką okaże się przygotowanie gleby już jesienią poprzez wykonanie orki przedzimowej. Z kolei wiosenne zabiegi powinno się ograniczyć do minimum, co skutecznie zapobiegnie przesuszeniu stanowiska.


3. Optymalny termin wysiewu.
Nasiona rzodkwi oleistej najlepiej wysiewać już na początku siewu zbóż jarych, czyli pod koniec marca oraz na początku kwietnia. Każde opóźnienie terminu niekorzystnie wpływa potem na jakość i wielkość plonu. Roślina charakteryzuje się wysoką odpornością na przymrozki wiosenne sięgające do -4 st. Celsjusza, dzięki czemu nie trzeba obawiać się zbyt wczesnego wysiewu. Nasiona najszybciej i najefektywniej kiełkują przy temperaturze ponad 20 st. Celsjusza, a wzrastają oraz rozwijają się przy 6-15 st. Celsjusza.


4. Norma wysiewu.
Optymalna norma wysiewu nasion rzodkwi oleistej zależy głównie od gatunku, a także wielkości nasion i ich wartości użytkowej. Przyjmuje się jednak, że standardowa norma wysiewu powinna wynosić od 8 do 18 kg/ha. W poplonie sieje się nawet 2 lub 3 razy więcej, czyli około 20-30 kg/ha.


5. Sposób wysiewu.
Materiał siewny rzodkwi oleistej należy umieścić w glebie na głębokości 2-3 cm, tak samo jak w przypadku innych roślin oleistych. Na lżejszych stanowiskach o mniejszej wilgotności można wykonać siew na głębokość 3-4 cm. Roślina w początkowej fazie rośnie niezwykle szybko rośnie i obrasta międzyrzędzia, dzięki czemu może być siana zarówno w wąskiej, jak i szerokiej rozstawie rzędów. Nie ma bowiem to większego wpływu na wielkość plonu. Zazwyczaj przyjmuje się jednak rozstawę rzędów na poziomie 25-35 cm.


6. Wymagania wodne.
Rzodkiew oleista wyróżnia się dobrze rozwiniętym i głęboko penetrującym ziemię systemem korzeniowym o dużej sile ssącej. Dzięki takiej budowie nie posiada zbyt wysokich wymagań wodnych. Największe zapotrzebowanie na wodę wykazuje w fazie tworzenia się pąków kwiatowych i dojrzewania łuszczyn. Wystąpienie suszy w tych okresach doprowadza do spadku plonu, a także obniżenia jego jakości. Poza tymi fazami bardzo dobrze radzi sobie jednak w okresowych niedoborach wody.


7. Nawożenie.
Rzodkiew oleista nie lubi być intensywnie nawożona bowiem przenawożona zaczyna nierównomiernie dojrzewać. Zdecydowanie najlepsze rezultaty przynosi więc nawożenie przedsiewne. W zależności od zasobności danego stanowiska najczęściej stosuje się fosfor (w dawkach 30-50 kg P2O5/ha) i potas (w dawkach 60-100 K2O/ha) oraz azot w mniejszych ilościach (w maksymalnej dawce 60 kg N/ha). W przypadku słabszej ziemi można postawić na nawożenie dolistne, co skutecznie poprawi wzrost roślin.


8. Uprawa na międzyplon ścierniskowy.
Rzodkiew oleistą można też z powodzeniem uprawiać jako międzyplon ścierniskowy zarówno w siewie czystym, jak i w mieszankach. Świetnie łączy się z roślinami takimi jak facelia błękitna, wyka siewna, a także z dowolnym zbożem jarym. Aby dokonać siewu wystarczy bezpośrednio po zebraniu przedplonu wykonać płytką orkę i zastosować gęsty wysiew nasion. W przypadku uprawy na międzyplon rzodkiew oleistą należy wysiewać w wąskich rzędach na głębokość 2-4 cm. Optymalna obsada roślin wynosi 80-120 nasion/m2, którą uzyskuje się dając 25-30 kg nasion na hektar. Rzodkiew oleista na międzyplon może być wysiewana praktycznie na każdym stanowisku. Istotne, aby wszystkie czynności związane z wysiewem przeprowadzić przed końcem sierpnia, dzięki czemu roślina będzie miała czas, żeby się prawidłowo rozwinąć jeszcze przed zimą. W miesiącach zimowych według uznania można zaorać plon albo pozostawić go do wiosny jako mulcz.


9. Ochrona przed chorobami, szkodnikami i chwastami.
Rzodkiew oleista może być atakowana przez te same choroby i szkodniki, co rzepak. W ciągu ostatnich lat największe zagrożenie stanowiły larwy śmietki kapuścianej żerujące na korzeniach. Silnie porażone przez te szkodniki uprawy bardzo często nadają się już wyłącznie do likwidacji. Z kolei słodyszek rzepakowy i chowacze wyrządzają spore straty na częściach nadziemnych roślin poprzez wyżeranie tkanki miękiszowej oraz kwiatostanów. Rzodkiew oleistą często atakują też zgorzele siewek. Ze względu na to, że roślina charakteryzuje się bardzo szybkim wzrostem początkowym to rzadziej atakowana jest jednak przez pchełkę ziemną. Niestety sporym problemem w uprawie rzodkwi oleistej jest brak zarejestrowanych środków ochrony roślin. Część osób sięga po preparaty dla rzepaku jarego, przeważnie te przeznaczone do stosowania przedsiewnego. Niektórzy na ogólnie przyjętych zasadach decydują się też na przedsiewne stosowanie glifosadu. W skrajnych przypadkach część plantatorów sięga również po graminicydy. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że tego typu środki nie są oficjalnie zarejestrowane w naszym kraju jako preparaty dedykowane uprawom rzodkwi oleistej. W przypadku pojawienia się chwastów najlepiej odchwaszczać więc stanowisko ręcznie. Wbrew pozorem nie jest to czasochłonny zabieg, ponieważ zazwyczaj wystarczą jedynie dwa opielenia, aby skutecznie pozbyć się intruzów. Warto jednak pamiętać, że rzodkiew oleistą wyróżnia intensywne tempo wzrostu, dzięki czemu rośliny szybko zacieniają glebę, co w późniejszym okresie znacząco utrudnia rozrost chwastów.


10. Zbiór rzodkwi oleistej
Zbiór plonów rzodkwi oleistej należy rozpocząć w pełni dojrzałości, kiedy liście opadną, łuszczyny zbrunatnieją, a nasiona się zaczerwienią. Należy poczekać jednak do momentu, aż większość łuszczyn odpowiednio wyschnie. Koniecznie trzeba też pamiętać, że opóźnienie zbioru może spowodować straty, ponieważ przetrzymane łuszczyny zaczną opadać. Ze względu na to, że są odporne na pękanie to trudne się je wymłaca. Zaleca się więc powtórne omłócenie łuszczyn w młocarni. Po ścięciu łuszczyny warto jeszcze dodatkowo dosuszyć je w kopcach. Ostateczny plon nasion uzależniony jest głównie od stanowiska uprawy oraz przebiegu warunków meteorologicznych. Nie bez znaczenia pozostaje też dobór metody, która ograniczy straty nasion zbioru. Otrzymany plon najczęściej waha się jednak w granicach 0,5-0,9 t/ha.


Najczęściej popełniane błędy w uprawie rzodkwi oleistej

Chociaż uprawa rzodkwi oleistej nie jest zbyt skomplikowana to jednak niektórym, nawet doświadczonym plantatorom zdarza się popełnić błędy, które mogą skutkować obniżeniem plonowania. Sprawdź, jakie są najczęstsze błędy w uprawie rzodkwi oleistej!

1. Wysiew rzodkwi oleistej w zmianowaniu z rzepakiem lub innymi roślinami kapustowatymi.
Rzodkwi oleistej nigdy nie powinno się uprawiać w zmianowaniu z rzepakiem bądź innymi roślinami kapustowatymi. Tego typu rośliny są bowiem żywicielami tych samych patogenów (m.in. groźnej kiły kapustnych), co mogłoby szybko doprowadzić do ogromnych strat w całej uprawie.

2. Wysiew na nasiona po oborniku lub roślinach bobowatych.
Uprawa rzodkwi oleistej na glebie po oborniku bądź roślinach bobowatych również nie jest dobrym rozwiązaniem. Zasobne w wysokie zawartości azotu stanowisko przy zmiennym rozkładzie opadów doprowadza do przedłużenia okresu wegetacji roślin i ich odmłodzenia.

3. Opóźnienie terminu wysiewu.
Rzodkiew oleistą należy wysiewać jak najwcześniej, czyli na początku siewu zbóż jarych. Każde, nawet najmniejsze opóźnienie terminu negatywnie wpływa na wielkość i jakość plonu, przez co może powodować niemałe straty w zbiorach.

4. Wysiew na głęboko spulchnionej ziemi.
Przed wysiewem rzodkwi oleistej nie powinno się zbyt głęboko spulchniać gleby. Rośliny te nie lubią bowiem głębokiego siewu i zbyt intensywnego nawożenia, co bezpośrednio przekłada się na słabszy wzrost oraz rozwój plonów. Z kolei przenawożona rzodkiew zaczyna nierównomiernie dojrzewać.

5. Uprawa na najlepszych glebach.
Rzodkwi oleistej nie powinno się uprawiać na najlepszych glebach. Zasobniejsze stanowiska doprowadzają bowiem do tego, że roślina wytwarza dużą masę zieloną, przez co później przechodzi w fazę generatywną. W efekcie powoduje to późniejsze dojrzewanie oraz problemy ze zbiorem.

6. Nieprawidłowy dobór stanowiska.
Rzodkwi oleistej nie należy również wysiewać na ziemiach podmokłych, mało przepuszczalnych bądź skrajnie piaszczystych. Wysiewu można dokonać na glebach słabszych, ale wyłącznie tych w dobrej kulturze, czyli niezachwaszczonych o uregulowanym odczynie pH na poziomie 6-7.



Co należy wziąć pod uwagę decydując się na uprawę rzodkwi oleistej?

Przed przygotowaniem stanowiska pod uprawę rzodkwi oleistej, warto wziąć pod uwagę kilka czynników, które mają duży wpływ na prawidłowy wzrost i rozwój roślin. Wśród nich wymienia się:

1. Cel uprawy.
Uprawianą rzodkiew można użytkować zarówno jako roślinę oleistą, międzyplon, nawóz zielony bądź paszę. Rzodkiew oleista stanowi też bardzo dobry przedplon dla większości upraw, ponieważ dobrze spulchnia glebę i głęboko się korzeni. Rekomendowana jest więc tutaj głównie dla ziemniaków oraz buraków cukrowych. Roślinę można również jednak hodować w celach fitosanitarnych, co pomoże w dużym stopniu zredukować liczebność populacji mątwika burakowego w glebie.

2. Wymagania glebowe.
Rzodkiew oleista ma podobne wymagania glebowe, jak rzepak jary. Najlepsze rezultaty przyniesie więc wysiew na dobrych stanowiskach. Roślinę można też jednak uprawiać na słabszych, lekkich i przepuszczalnych ziemiach, ale wtedy trzeba się również liczyć ze znaczącą obniżką plonowania. Wbrew pozorem siew rzodkwi oleistej na piaszczystych glebach także posiada pewne zalety, co ma bezpośredni związek z dojrzewaniem rośliny. Na słabszych stanowiskach rzodkiew oleista szybciej bowiem dojrzewa, w związku z czym daje mniej zielonych odrostów, które niejednokrotnie potrafią utrudnić zbiór.

3. Dobór odpowiedniej odmiany.
W Krajowym Rejestrze dostępnych jest wyłącznie 5 odmian rzodkwi oleistej, jednak każdy gatunek charakteryzuje się innymi właściwościami. Niektóre rodzaje najlepiej bowiem spełniają rolę pastewną, a inne efektywniej sprawdzą się uprawiane jako nawóz zielony czy do przygotowania mulczu. Część odmian rzodkwi oleistej potrafi również w większym stopniu ograniczyć liczebność populacji mątwika burakowego w plonie głównym. Dlatego tak ważne jest, aby dopasować dany gatunek rośliny do faktycznego celu uprawy.


4. Zbiór nasion.
Koniecznie należy zdawać sobie sprawę, że sam zbiór nasion rzodkwi oleistej może sprawić niemałe problemy. Wnętrze łuszczyny rośliny jest wypełnione gąbczastym miękiszem, który stanowi wyściółkę dla nasion. Omłot takich łuszczyn nie będzie łatwy, ponieważ rzodkiew oleista nie dojrzewa równomiernie. Zbyt długie przetrzymanie roślin na polu może jednak spowodować opadanie łuszczyn, co doprowadzi do ogromnych strat plonu. Z kolei bardzo wczesny zbiór okaże się utrudniony ze względu na jeszcze zieloną masę roślin. W efekcie powstaje wtedy wiele nieomłóconych łuszczyn, a zbiór bardzo wilgotnych nasion może powodować ich zagrzewanie. W takich przypadkach nasiona będą wymagać szybkiego dosuszania do wilgotności utrzymującej się na poziomie 7–8 procent. Po żniwach zaleca się przeprowadzenie dwukrotnej podorywki w celu zwalczania samosiewów.


5. Właściwości mątwikobójcze rzodkwi oleistej.
Rzodkiew oleista jest bardzo ceniona wśród plantatorów za właściwości mątwikobójcze. Doskonale wpisuje się więc w integrowaną ochronę roślin, dzięki czemu może stanowić pierwszy wybór w walce z nicieniami (guzaki, mątwiki). Tego rodzaju szkodniki zasiedlają korzenie roślin żywicielskich, jednocześnie powodując wysokie uszkodzenia. Niektóre odmiany rzodkwi oleistej dodatkowo doprowadzają do wyjścia larw, a także ich szybkiego zamierania.


6. Szkodniki i choroby, które mogą zagrażać innym roślinom.
W uprawie rzodkwi oleistej na poplon należy szczególnie pamiętać, że roślina może szybko przyciągnąć choroby oraz szkodniki, które będą zagrażać innym plantacjom. Dlatego tak ważne jest, aby wybierać dobre stanowiska do wysiewu i dbać optymalną ochronę rzodkwi przed szkodnikami.

Może zainteresuje Cię również:

Komentarze

Dodaj swój komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.
star star star star star
Wyślij formularz

    TYLKO ORYGINALNE PRODUKTY, 20 LAT NA RYNKU, ZAKUP > 3000 ZŁ- RABAT 2%

    Kategorie